محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )

338

تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )

فارسى ، اجزا را بالسوية نرم بسايند و با رب انار دهن و دندان را بشويند و از مجربات « ميرزا احمد » است . بواسير : علامتش ظهور خون با فضله و فساد هضم طعمه و سقوط قوت و دفع شدن فضله به دشوارى و قلت مقدار آن و كثرت مرّات است . علاج : حقنه به طبيخ تخم كتان و روغن آن و روغن گردكان و روغن نارجيل كنند ؛ خصوصاً چون قدرى از گردكانِ سوخته اضافه كرده باشند و شقاق مقعد و خروج او را به حقنه به روغن وسمه و كوهان شتر و روغن حبّ البطم كنند . امراض جگر : علامت ، سدّه و ورم آن و تشنگى مفرط و احساس ثقل و برآمدگى تحت استخوان سينه است . علاج : تسقيه به آب طبيخ بيخ زرشك و طبيخ بيخ عليق - كه به تركى بكورنكن نامند - بايد كرد و لك مغسول و ريوند چينى ، گل سرخ و بيخ كاسنى ، بالسوية جوشانيده ، آب او را بدهند و طعمه از زردهء خام تخم مرغ و آرد عدس و شكر و گاهى از لحوم لطيفه به آب طبيخ عدس كنند و موهاى تحت استخوان سينه را سترده ، با آرد جو و صندلين و مصطكى و سركه تضميد نمايند . و زلو دادن موضع مذكور ، نافع است . قولنج : علامتش خشكى فضله و سينه بر خاك گذاشتن و بىآرامى است . علاج : تسقيه به آب طبيخ حلبه و شبت با عسل كنند و آب نسرين و آب زنبق و عرق بهار نارنج كه حلبه در آن خيسانيده باشند ، نافع است . و حقنه به مياه مزبوره با قدرى روغن تخم كتان و بابونه و امثال آن ، به غايت مفيد است . امراض مفاصل و رجلين : علامتش ظهور و برآمدگى مفصل و عدم ضبط طعمه به مخلب و عدم قيام است . علاج : هرگاه حرارت ملمس باشد ، موضع را زلو دهند . و به گل ارمنى و گلاب و حضض و پوش دربندى و نشاسته و سركه و قدرى سورنجان و زعفران ضماد نمايند . و تسقيه به آب عناب و روغن بنفشه كنند . هرگاه بىحرارت باشد ، روغن گردكان و نارجيل و بيدانجير دهند ، و زعفران ، بسيار مفيد است . و گوشت گنجشك با روغن بادام تلخ و شكر ، نافع است . و حرمل در سركه جوشانيده ، لته به آن تر كرده ، بر موضع ببندند . و اين را از مجربات شمرده‌اند و دادن سناء